Bài Soạn Lớp 9: Tổng Kết Về Từ Vững

     

ngặt nghèo, nho nhỏ, giam giữ, gật gù, bó buộc, tươi tốt, lạnh lẽo lùng, bọt bèo, xa xôi, cỏ cây, đưa đón, nhịn nhường nhịn, rơi rụng, ao ước muốn, phủ lánh.

Bạn đang xem: Bài soạn lớp 9: tổng kết về từ vững

Trả lời:

Xác định từ ghép với từ láy:

- trường đoản cú láy: ngặt nghèo, nho nhỏ, gật gù, giá buốt lùng, xa xôi, che lánh

- từ ghép: giam giữ, chuyển đón, bó buộc, nhịn nhường nhịn, tươi tốt, rơi rụng, bong bóng bèo, cỏ cây, mong muốn muốn

 

Câu 3 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Trong những từ láy sau đây, tự láy nào gồm sự “giảm nghĩa” với từ láy nào bao gồm sự “tăng nghĩa” đối với nghĩa của nhân tố gốc?

trăng trắng, không bẩn sành sanh, đèm đẹp, ngay cạnh sàn sạt, nho nhỏ, lành lạnh, nhấp nhô, xôm xốp

Trả lời:

Xác định từ bỏ láy giảm nghĩa cùng từ láy tăng nghĩa:

- trường đoản cú láy sút nghĩa: Trăng trắng, đèm đẹp, nho nhỏ, lành lạnh, nhấp nhô, xôm xốp

- từ bỏ láy tăng nghĩa: không bẩn sành sanh, gần kề sàn sạt


Phần II


Video hướng dẫn giải


THÀNH NGỮ

Câu 1 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại tư tưởng thành ngữ.

Trả lời:

Khái niệm: thành ngữ là 1 trong tập vừa lòng từ cấu trúc tương đối ổn định định, bộc lộ một ý nghĩa sâu sắc hoàn chỉnh.

 

Câu 2 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Trong những tổ hợp từ sau đây, tổng hợp nào là thành ngữ, tổ hợp nào là tục ngữ?

a) gần mực thì đen, sát đèn thì sáng

b) tấn công trống vứt dùi

c) chó treo mèo đậy

d) được voi đòi tiên

e) nước mắt cá sấu

Giải đam mê nghĩa của từng thành ngữ, phương ngôn đó.

Trả lời:

- Thành ngữ :

+ Đánh trống bỏ dùi: thao tác bỏ dở, chưa tới nơi đến chốn, thiếu thốn trách nhiệm.

+ Được voi đòi tiên: tham lam, được cái đó lại muốn có cái khác.

+ Nước mắt cá chân sấu: sự mến xót, thông cảm giả tạo ra đánh lừa người khác.

- Tục ngữ:

+ gần mực thì đen, ngay gần đèn thì sáng: hoàn cảnh, môi trường xung quanh sống có tác động lớn đến tính cách, phẩm chất bé người.

+ Chó treo mèo đậy: Thức ăn treo cao để tránh chó ăn, và che kĩ để cấm đoán mèo lục đớp. Ý khuyên nhủ cảnh giác cửa nẻo rương thùng để phòng trộm cuỗm mất.

 

Câu 3 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Tìm nhị thành ngữ có yếu tố chỉ động vật hoang dã và nhì thành ngữ có yếu tố chỉ thực vật. Giải thích ý nghĩa và để câu với mỗi thành ngữ tìm kiếm được.

Trả lời:

* Thành ngữ gồm yếu tố chỉ rượu cồn vật:

+ Chó cắn áo rách: đã trở ngại lại gặp mặt thêm tai họa.

+ Ếch ngồi lòng giếng: những kẻ sống trong môi trường nhỏ hẹp, không nhiều tiếp xúc mà cho rằng mình kinh gớm, kiêu căng, trường đoản cú phụ.

* Đặt câu:

+ Gia cảnh đã nghèo khó, lại thêm chứng nhỏ đau, đúng là chó gặm áo rách mà.

+ Hắn ta tưởng mình tài giỏi, có năng khiếu nhưng cứ quanh quanh quẩn một vùng khu đất bé nhỏ dại thì cũng chỉ nên ếch ngồi đáy giếng mà thôi.

* Thành ngữ có yếu tố chỉ thực vật:

+ Dây cà ra dây muống: nói, viết rườm rà, nhiều năm dòng.

+ Cưỡi ngựa xem hoa: thao tác qua loa, đại khái, không đi sâu bỏ ra tiết.

* Đặt câu:

+ Cậu nói ngắn gọn thôi, cứ dây cà ra dây muống gắng thì ai phát âm được !

+ Dù chỉ với bài tham khảo thêm nhưng cũng khá quan trọng, cần thiết học dạng hình cưỡi ngựa chiến xem hoa được đâu.

 

Câu 4 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Tìm hai minh chứng về việc sử dụng thành ngữ vào văn chương.

Trả lời:

Hai thành ngữ trong số tác phẩm văn chương:

- Một hai nghiêng nước nghiêng thành (trong “Truyện Kiều” của Nguyễn Du)

- Bảy nổi ba chìm với non nước (trong Bánh trôi nước của hồ Xuân Hương)


Phần III


Video hướng dẫn giải


NGHĨA CỦA TỪ

Câu 1 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại có mang nghĩa của từ.

Trả lời:

Nghĩa của trường đoản cú là nội dung (sự vật, tính chất, hoạt động, quan lại hệ,...) mà từ biểu thị.

 

Câu 2 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Chọn giải pháp hiểu đúng giữa những cách hiểu sau:

a) Nghĩa của từ chị em là “người phụ nữ, tất cả con, nói trong quan hệ nam nữ với con”.

b) Nghĩa của từ chị em khác với nghĩa của từ bố ở đoạn nghĩa “người phụ nữ, có con”.

c) Nghĩa của từ mẹ không chuyển đổi trong nhị câu: chị em em cực kỳ hiền và đại bại là mẹ thành công.

d) Nghĩa của tự mẹ không tồn tại phần phổ biến với nghĩa của trường đoản cú bà.

Trả lời:

Cách hiểu (a) đúng. Những cách phát âm khác không tương xứng (câu b), hoặc hiểu sai (câu c, d).

 

Câu 3 (trang 123 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Cách giải thích nào trong nhị cách phân tích và lý giải sau là đúng? vị sao?

Độ lượng là:

a) đức tính rộng lớn lượng, dễ dàng thông cảm với người có sai lạc và dễ tha thứ.

b) rộng lượng, dễ dàng thông cảm với những người có sai trái và dễ dàng tha thứ.

Trả lời:

(a) là các danh từ, không thể lấy một cụm danh trường đoản cú để giải thích cho một tính từ (độ lượng).

(b) là bí quyết giải thích và đúng là vì dùng những tính từ để lý giải cho một tính từ.


Phần IV


Video lý giải giải


TỪ NHIỀU NGHĨA VÀ HIỆN TƯỢNG CHUYỂN NGHĨA CỦA TỪ

Câu 1 (trang 124 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại khái niệm từ rất nhiều nghĩa và hiện tượng kỳ lạ chuyển nghĩa của từ.

Trả lời:

Khái niệm:

- Từ tất cả thể có nhiều nghĩa

- chuyển nghĩa là hiện nay tượng biến hóa nghĩa của từ, tạo nên từ những nghĩa.

- Trong từ không ít nghĩa gồm nghĩa nơi bắt đầu và nghĩa chuyển

+ nghĩa nơi bắt đầu là nghĩa lộ diện từ đầu, làm cửa hàng hình thành nghĩa chuyển

+ nghĩa đưa là nghĩa được hiện ra trên các đại lý nghĩa gốc.

Xem thêm: Gdcd 8 Bài 20 Hiến Pháp Nước Cộng Hòa Xã Hội Chủ Nghĩa Việt Nam

Câu 2 (trang 124 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Trong hai câu thơ sau, từ hoa trong thềm hoa, lệ hoa được sử dụng theo nghĩa gốc hay nghĩa chuyển? hoàn toàn có thể coi đấy là hiện tượng gửi nghĩa làm lộ diện từ những nghĩa được không? vị sao?

Nỗi bản thân thêm tức nỗi nhà,

Thềm hoa một cách lệ hoa mấy hàng!

(Nguyễn Du, Truyện Kiều)

Trả lời:

- trong 2 câu thơ thì tự hoa dùng với nghĩa đưa (đẹp, quý phái trọng, tinh khiết)

- trường đoản cú "hoa" chưa phải là hiện tượng lạ chuyển nghĩa làm xuất hiện thêm từ các nghĩa vì nó chỉ cần nghĩa lâm thời, ko được giải thích trong từ điển.


Phần V


Video hướng dẫn giải


TỪ ĐỒNG ÂM

Câu 1 (trang 124 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại tư tưởng từ đồng âm. Khác nhau hiện tượng từ không ít nghĩa với hiện tượng từ đồng âm.

Trả lời:

Khái niệm: là từ phạt âm giống như nhau tuy nhiên nghĩa hoàn toàn khác nhau.

* tách biệt từ đồng âm và từ khá nhiều nghĩa:

- tự đồng âm là phần đa từ có vẻ ngoài âm thanh như là nhau cơ mà nghĩa hoàn toàn khác nhau, không tương quan đến nhau.

- từ rất nhiều nghĩa: những nghĩa của tự có tương quan đến nhau.

 

Câu 2 (trang 124 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Trong hai trường hòa hợp (a) và (b) sau đây, trường hợp nào bao gồm hiện tượng từ nhiều nghĩa, trường thích hợp nào có hiện tượng từ đồng âm? vày sao?

a) Từ lá trong:

Khi cái lá xa cành

Lá không còn màu xanh

nhưng mà sao em xa anh

Đời vẫn xanh tránh rợi.

(Hồ Ngọc Sơn, giữ hộ em dưới quê làng)

và trong: công viên là lá phổi của thành phố.

b) Từ mặt đường trong:

Đường ra trận mùa này đẹp lắm.

(Phạm Tiến Duật, Trường sơn Đông, Trường tô Tây)

và trong: Ngọt như đường.

Trả lời:

a) tự lá: từ khá nhiều nghĩa (Nghĩa của từ “lá” trong “lá phổi” có thể coi là kết quả chuyển nghĩa của từ “lá” trong “lá xa cành”)

b) tự đường: từ đồng âm (hai từ có vỏ ngữ âm giống nhau nhưng mà nghĩa của tự “đường” vào “đường ra trận” không có mối contact nào cùng với nghĩa của trường đoản cú “đường” vào “ngọt như đường”.


 TỪ ĐỒNG NGHĨA

Câu 1 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại quan niệm từ đồng nghĩa.

Trả lời:

Khái niệm: là hầu hết từ có nghĩa giống như nhau hoặc tương tự nhau.

 

Câu 2 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Chọn giải pháp hiểu đúng một trong những cách đọc sau:

a) Đồng nghĩa là hiện tượng kỳ lạ chỉ bao gồm trong một trong những ngôn ngữ trên cố gắng giới.

b) Đồng nghĩa bao giờ cũng là tình dục nghĩa thân hai từ, không tồn tại quan hệ đồng nghĩa giữa cha hoặc hơn tía từ.

c) các từ đồng nghĩa với nhau khi nào cũng có nghĩa trọn vẹn giống nhau.

d) các từ đồng nghĩa tương quan với nhau có thể không sửa chữa nhau được trong tương đối nhiều trường phù hợp sử dụng.

Trả lời:

Chọn bí quyết hiểu (d). Tự đồng nghĩa có thể thay thế cho nhau trong một vài trường hợp, đa số các trường hòa hợp là đồng nghĩa tương quan không trả toàn, không thể thay thế.

 

Câu 3 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Đọc câu sau:

Khi fan ta đã không tính 70 xuân thì tuổi thọ càng cao, sức mạnh càng thấp.

(Hồ Chí Minh, Di chúc)

Trả lời:

Từ "xuân" hoàn toàn có thể thay vậy từ "tuổi" do từ "xuân" đã chuyển nghĩa theo thủ tục hoán dụ (lấy một khoảng thời gian trong năm cố gắng cho năm, tức lấy bộ phận thay đến toàn thể). Bài toán thay tự "xuân" cho thấy thêm tinh thần sáng sủa và sự dí dỏm (vì ngày xuân là hình hình ảnh sự tươi trẻ, của sức sống mạnh dạn mẽ).


Phần VII


Video chỉ dẫn giải


TỪ TRÁI NGHĨA

Câu 1 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại có mang từ trái nghĩa.

Trả lời:

Khái niệm: là mọi từ có chân thành và ý nghĩa hoàn toàn trái ngược nhau

 

Câu 2 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Cho biết trong các cặp tự sau đây, cặp trường đoản cú nào tất cả quan hệ trái nghĩa: ông – bà, xấu – đẹp, xa – gần, voi – chuột, tối ưu – lười, chó – mèo, rộng lớn – hẹp, giàu – khổ.

Trả lời:

Cặp từ bỏ trái nghĩa: xấu - đẹp; xa - gần; rộng lớn - hẹp

 

Trả lời câu 3 (trang 125 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Cho phần đông cặp từ trái nghĩa sau: sống – chết, yêu thương – ghét, chẵn – lẻ, cao – thấp, cuộc chiến tranh – hoà bình, già – trẻ, nông – sâu, nhiều – nghèo.

Có thể xếp đầy đủ cặp trường đoản cú trái nghĩa này thành hai nhóm: nhóm 1 như sinh sống – chết (không sống có nghĩa là đã chết, không chết tức là còn sống), team 2 như già – trẻ em (không già không có nghĩa là trẻ, ko trẻ không tức là già). Hãy cho biết thêm mỗi cặp từ bỏ trái nghĩa còn lại thuộc team nào.

Trả lời:

Các cặp từ bỏ trái nghĩa:

- thuộc nhóm với sống – chết: cuộc chiến tranh – hòa bình

=> thể hiện hai khái niệm thải trừ nhau.

- cùng nhóm với già – trẻ: yêu thương – ghét, cao – thấp, nông – sâu, nhiều – nghèo, đực – cái

=> các khái niệm trái chiều nhau.


Phần VIII


Video chỉ dẫn giải


CẤP ĐỘ KHÁI QUÁT CỦA NGHĨA TỪ NGỮ

Câu 1 (trang 126 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại khái niệm lever khái quát lác của nghĩa tự ngữ.

Trả lời:

Nghĩa của một từ hoàn toàn có thể hẹp tốt rộng hơn nghĩa của từ bỏ khác gọi là lever khái quát lác của trường đoản cú ngữ.

 

Câu 2 (trang 126 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Vận dụng kỹ năng và kiến thức về những kiểu cấu trúc từ giờ Việt đã học sinh hoạt lớp 6 cùng lớp 7 để điền những từ ngữ tương thích vào những ô trống vào sơ thiết bị sau. Giải thích nghĩa của các từ ngữ đó theo cách dùng tự ngữ nghĩa rộng để lý giải nghĩa của từ ngữ nghĩa hẹp. Chẳng hạn: từ 1-1 là từ gồm một tiếng. (Để giải thích nghĩa của từ đơn phải cần sử dụng một nhiều từ trong các số đó có từ là từ tất cả nghĩa rộng lớn so với từ đơn.)

Trả lời:

*


Phần IX


Video lí giải giải


TRƯỜNG TỪ VỰNG

Câu 1 (trang 126 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Ôn lại quan niệm trường tự vựng.

Trả lời:

Trường từ vựng là tập hợp của những từ có tối thiểu một nét bình thường về nghĩa.

 

Câu 2 (trang 126 SGK Ngữ Văn 9 Tập 1)

Vận dụng kỹ năng và kiến thức về trường trường đoản cú vựng để phân tích sự lạ mắt trong bí quyết dùng từ ở đoạn trích sau:

Chúng lập ra công ty tù nhiều hơn nữa trường học. Chúng thẳng tay chém giết thịt những tình nhân nước thương nòi của ta. Bọn chúng tắm những cuộc khởi nghĩa của ta trong những bể máu.

Xem thêm: Toán Lớp 4 Trang 167, 168 Ôn Tập Về Các Phép Tính Với Phân Số

(Hồ Chí Minh, Tuyên ngôn độc lập)

Trả lời:

Các từ thuộc trường từ vựng:

- yêu thương nước, thương nòi, các cuộc khởi nghĩa: thuộc trường nghĩa về niềm tin yêu nước → khơi dậy niềm tin nhân dân, lòng yêu thương Tổ quốc, cáo giác thực dân.