Trước mục tiêu đưa kim ngạch xuất khẩu nông, lâm, thủy sản năm 2026 vượt 74 tỷ USD, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam đặt mục tiêu xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ đạt 18,5 tỷ USD, phấn đấu vượt 19 tỷ USD nếu thị trường thuận lợi. Để hiện thực hóa mục tiêu này, Hiệp hội cùng cộng đồng doanh nghiệp xác định triển khai đồng bộ 5 nhóm giải pháp trọng tâm, đồng thời kiến nghị nhiều chính sách hỗ trợ về thuế, tín dụng, xúc tiến thương mại và cải cách thủ tục.
Giữ vững thị trường chủ lực, mở rộng thị trường xuất khẩu
Tại Hội nghị thúc đẩy xuất khẩu nông, lâm, thủy sản những tháng cuối năm 2026, ông Ngô Sỹ Hoài, Tổng Thư ký Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam cho biết, trong 7 tháng, xuất khẩu gỗ đạt 10,1 tỷ USD, tăng 4,9% so với cùng kỳ.
Theo ông Ngô Sỹ Hoài, một trong những nguyên nhân khiến tăng trưởng xuất khẩu chậm lại là sức ép ngày càng lớn tại thị trường Hoa Kỳ. Trong đó, doanh nghiệp đang phải đối mặt với nhiều tầng thuế và các biện pháp phòng vệ thương mại. Trong khi đó, Việt Nam hiện là một trong những nguồn cung đồ gỗ và nội thất lớn nhất cho người tiêu dùng Hoa Kỳ.
Hiện mỗi năm, Hoa Kỳ nhập khẩu khoảng 22-24 tỷ USD đồ gỗ và nội thất, trong đó sản phẩm từ Việt Nam chiếm trên 9 tỷ USD. “Tỷ trọng lớn khiến ngành gỗ Việt Nam dễ trở thành đối tượng của các biện pháp điều tra, kiểm soát và phòng vệ thương mại”, ông Hoài nhận định.
Ở chiều ngược lại, Việt Nam cũng đang gia tăng mạnh nhập khẩu nguyên liệu gỗ từ Hoa Kỳ. Năm 2024, kim ngạch nhập khẩu đạt khoảng 300 triệu USD; năm 2025 tăng lên trên 600 triệu USD và dự kiến năm 2026 có thể đạt khoảng 900 triệu USD, chủ yếu là gỗ tròn và gỗ xẻ.
Ngành gỗ xác định, phấn đấu đưa kim ngạch xuất khẩu gỗ và sản phẩm gỗ cả năm 2026 đạt 18,5 tỷ USD, trong điều kiện thị trường thuận lợi sẽ nỗ lực đạt và vượt 19 tỷ USD.
Để thực hiện mục tiêu này, ngành gỗ tập trung triển khai 5 nhóm giải pháp chủ yếu. Theo đó, giải pháp trước tiên là giữ vững các thị trường chủ lực, đặc biệt là Hoa Kỳ – thị trường lớn nhất của ngành gỗ Việt Nam.
Trước những thay đổi nhanh về chính sách thuế và các biện pháp phòng vệ thương mại, Hiệp hội sẽ phối hợp với doanh nghiệp rà soát từng nhóm sản phẩm, mã hàng và chuỗi cung ứng; tăng cường trao đổi với khách hàng, nhà nhập khẩu và các hiệp hội đối tác Hoa Kỳ nhằm duy trì đơn hàng, chia sẻ chi phí phát sinh và hạn chế đứt gãy thương mại.
Doanh nghiệp cũng cam kết không tiếp tay cho gian lận xuất xứ, chuyển tải bất hợp pháp, không sử dụng nguyên liệu không rõ nguồn gốc; đồng thời ưu tiên nhập khẩu nguyên liệu gỗ từ Hoa Kỳ, nâng kim ngạch nhập khẩu từ gần 600 triệu USD năm 2025 lên 900 triệu USD trong năm 2026, góp phần giảm xuất siêu vào thị trường này.
Bên cạnh việc giữ vững thị trường Hoa Kỳ, ngành gỗ sẽ đẩy mạnh mở rộng và đa dạng hóa thị trường xuất khẩu sang Nhật Bản, Trung Quốc, Hàn Quốc, EU, Ấn Độ, Canada, Australia, Trung Đông và các thị trường mới nổi.
Hiệp hội sẽ phối hợp tổ chức các đoàn xúc tiến thương mại chuyên ngành, kết nối trực tiếp doanh nghiệp với hệ thống phân phối, nhà thiết kế, nhà nhập khẩu và các công trình xây dựng ở nước ngoài; chuyển dần từ xúc tiến thương mại chung sang xúc tiến theo từng sản phẩm và từng khách hàng cụ thể, hướng tới tạo thêm đơn hàng ngay trong quý III và quý IV/2026.
Nâng cao giá trị gia tăng, kiến nghị hỗ trợ tín dụng
Bên cạnh mở rộng thị trường xuất khẩu, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam xác định khai thác hiệu quả thị trường trong nước là một trong những giải pháp quan trọng.
Theo đó, doanh nghiệp sẽ chủ động cung cấp đồ gỗ, vật liệu gỗ và sản phẩm nội thất cho các dự án nhà ở xã hội, trường học, bệnh viện, công sở, khách sạn, khu du lịch và các dự án hạ tầng đang được Nhà nước và khu vực tư nhân đẩy nhanh tiến độ đầu tư.
Hiệp hội đánh giá thị trường trong nước sẽ trở thành trụ cột bổ sung cho xuất khẩu, giúp doanh nghiệp duy trì công suất, việc làm và dòng tiền trong bối cảnh thị trường thế giới còn nhiều biến động.
Một giải pháp khác được ngành gỗ tập trung là nâng cao giá trị gia tăng thay vì chỉ tăng sản lượng. Doanh nghiệp sẽ phát triển các sản phẩm có thiết kế, thương hiệu và hàm lượng chế biến sâu cao hơn; chuyển từ gia công theo mẫu của khách hàng sang chủ động thiết kế, phát triển sản phẩm và xây dựng thương hiệu.
Đồng thời, doanh nghiệp sẽ nâng cao hiệu quả sử dụng gỗ rừng trồng, tận dụng phụ phẩm để sản xuất viên nén, vật liệu mới, sản phẩm sinh khối và các sản phẩm kinh tế tuần hoàn, hướng tới tăng giá trị thu được trên mỗi mét khối gỗ nguyên liệu.
Đối với nguồn nguyên liệu, doanh nghiệp cam kết tăng sử dụng gỗ rừng trồng trong nước, gỗ có chứng chỉ và gỗ nhập khẩu từ các nguồn hợp pháp; đẩy mạnh số hóa hồ sơ truy xuất nguồn gốc, chuẩn bị đáp ứng các yêu cầu của EUDR và các quy định mới của thị trường nhập khẩu.
Hiệp hội cũng sẽ vận động doanh nghiệp tăng cường liên kết với chủ rừng, hợp tác xã, hộ trồng rừng và các làng nghề gỗ; ký kết hợp đồng dài hạn, hỗ trợ giống, kỹ thuật, chứng chỉ rừng, từng bước chuyển từ khai thác gỗ nhỏ sang kinh doanh gỗ lớn.
Để các giải pháp đạt hiệu quả, Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam kiến nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan Trung ương tập trung hỗ trợ 5 nội dung trọng tâm.
Cụ thể, Hiệp hội đề nghị sớm thiết lập cơ chế trao đổi thường xuyên với các cơ quan và hiệp hội Hoa Kỳ nhằm cung cấp thông tin về lao động, môi trường và nguồn nguyên liệu rừng trồng của Việt Nam, đồng thời bảo vệ quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp trước các biện pháp thuế và phòng vệ thương mại.
Về chính sách thuế, Hiệp hội kiến nghị xem xét bãi bỏ thuế xuất khẩu 25% đối với gỗ xẻ được sản xuất từ gỗ tròn nhập khẩu và thuế xuất khẩu 5% đối với viên nén đen, than ép mùn cưa để doanh nghiệp có thể tăng thêm từ 500-700 triệu USD kim ngạch xuất khẩu mỗi năm.
Hiệp hội cũng đề xuất xây dựng gói tín dụng phù hợp cho doanh nghiệp chế biến gỗ, chủ rừng và các dự án trồng rừng gỗ lớn; xem xét cơ cấu thời hạn trả nợ đối với doanh nghiệp chịu tác động từ chính sách thuế của các thị trường lớn.
Cùng với đó là tăng nguồn lực cho xúc tiến thương mại tại các thị trường có khả năng tạo đơn hàng trong năm 2026; hỗ trợ doanh nghiệp tham gia hội chợ chuyên ngành quốc tế, kết nối hệ thống phân phối và thúc đẩy thương hiệu “Gỗ Việt Nam hợp pháp, bền vững và có trách nhiệm”.
Về cải cách thủ tục hành chính, Hiệp hội đề nghị tiếp tục số hóa và liên thông các thủ tục xác định vùng trồng, cấp phép CITES, truy xuất và xác nhận nguồn gốc gỗ; công nhận và sử dụng lại dữ liệu doanh nghiệp đã khai báo, giảm kiểm tra trùng lặp và rút ngắn thời gian thông quan.
Hiệp hội Gỗ và Lâm sản Việt Nam khẳng định cộng đồng doanh nghiệp sẽ nỗ lực giữ vững sản xuất, duy trì đơn hàng, mở rộng thị trường, nâng cao giá trị gia tăng, góp phần hoàn thành mục tiêu xuất khẩu trên 74 tỷ USD của toàn ngành Nông nghiệp và Môi trường trong năm 2026.
Nguồn bài viết: thuehaiquan.tapchikinhtetaichinh.vn